Strona główna » Blog » Rytm dobowy kortyzolu

Rytm dobowy kortyzolu

Notatka do moich ostatnich zainteresowań rytmem dobowym.

Na początek proszę otworzyć sobie tę ilustrację z publikacji “Replication of cortisol circadian rhythm: new advances in hydrocortisone replacement therapy” (2010, Chan & Debono). Ilustracja oryginalnie pochodzi z innej publikacji: “Modified-release hydrocortisone to provide circadian cortisol profiles” (2009, Debono et al), ale opatrzona jest nieco mniej objaśniającym opisem.  Wykres powstał na bazie badania 33 osób (“normal individuals”) w okresie 24 godzin. Co 20 minut badano im poziom kortyzolu. Wykres mówi sam w sobie bardzo dużo, ale krótkie słowne podsumowanie tutaj:

  • najniższy poziom wypada na mniej więcej kwadrans po północy;
  • następnie – przez noc – rośnie powoli aż do osiągnięcia maksimum około godziny 8:30 nad ranem;
  • w ciągu dnia poziom powoli opada, przy czym opadanie jest mniejsze wokół godzin, w których przyjmowano posiłki (wówczas występuje “meal-induced cortisol stimulation”).

Innymi słowy, widać tutaj jasno dwie fazy: dzienną i nocną. Być może nie powinno się tutaj przywiązać zbyt mocno do uzyskanych godzin i czasów, bo można domniemywać, że będą zależeć od pory roku, sztucznego oświetlenia i innych czynników, ale można też zakładać, że ogólny przebieg jest właśnie taki jak na wykresie.

33 osoby to niewiele, ale porównywano uzyskane wyniki z tym, co uzyskali autorzy innych badań. Nie stwierdzono różnic między kobietami a mężczyznami, jest to zgodne także z późniejszymi badaniami (2016), które także zawierają interesujące wykresy zarówno kortyzolu jak i melatoniny.

Co do kwestii wieku, inne badanie wskazuje, że wraz z wiekiem najniższy poziom kortyzolu może się przesuwać w nocy nieco dalej. Z wiekiem może następować też rozejście się rytmów kortyzolu i melatoniny, wskazuje na to inne badanie i nawet sugeruje, że może można by na tej podstawie opracować znacznik starzenia.

Warto zwrócić uwagę, że badanie przeprowadzone na Chińczykach wykazały przesunięcie wykresu o kilka godzin wstecz w badaniu z 2003 roku. Niestety, nie miałem dostępu do oryginalnej treści, nie mogłem sprawdzić w jakiej porze roku wykonywali to badanie, bo tutaj można by próbować badać takie zależności jak wpływ stref czasowych, tzw. czasu letniego i zimowego, warunków oświetleniowych itp.

Dodaj komentarz